Σκαντζόχοιρος και ο συμβολισμός του

από την Λίλιαν Σίμου

 

Σε μία πρόσφατη επίσκεψη στην εξοχή, βρέθηκα μπροστά σε ένα μικρό σκαντζόχοιρο. Ένα χαριτωμένο πλάσμα, που έμεινε ακίνητο, κοκκάλωσε σχεδόν, μέχρι να με δει να απομακρύνομαι. Στη συνέχεια, έτρεξε γρήγορα στους κοντινούς θάμνους.

Το μικρό θηλαστικό είναι ήρωας παραμυθιών, τον συναντάμε στην λαογραφία, συνδέεται με τη ζωή στη Φύση και είναι ιδιαίτερα αγαπητό πλάσμα.

Ως θηλαστικό:

Ένα ήρεμο ζώο, είναι γνωστό για την εύκολη εμφάνισή του σε κήπους και δημόσιους χώρους, ακόμη και σε πόλεις. Δεν είναι επίσης ασυνήθιστο να το δείτε τη νύχτα, να διασχίζει δρόμους όπου πληρώνει βαρύ τίμημα για την τόλμη του, μερικές φορές θέτοντας σε κίνδυνο ακόμη και ορισμένους πληθυσμούς σκαντζόχοιρων. Αξιαγάπητος όταν είναι ήμερος αλλά τρομερός όταν σηκώνει τα αγκάθια και τις μπούκλες του σε μια μπάλα, και μερικές φορές πολύτιμος για το κρέας του, ο σκαντζόχοιρος αποτελεί έτσι πηγή πολυάριθμων πεποιθήσεων, τελετουργιών και καλλιτεχνικών επιρροών.

Οι σκαντζόχοιροι είναι κυρίως δραστήριοι τις νυχτερινές ώρες, ιδιαίτερα τους καλοκαιρινούς και ανοιξιάτικους μήνες. Κατά τη διάρκεια της ημέρας κοιμούνται κάτω από θάμνους και βράχους, ενώ τη νύχτα αναζητούν την τροφή τους. Το φθινόπωρο φτιάχνουν φωλιές από βρύα και φύλλα κάτω από δέντρα, στις οποίες φωλιές πέφτουν σε χειμερία νάρκη. Ακόμη και τον χειμώνα, ορισμένες ζεστές νύχτες βγαίνουν προς αναζήτηση τροφής.

Οι σκαντζόχοιροι τρέφονται με διάφορα Ασπόνδυλα, όπως σαλιγκάρια ή έντομα και αυγά ερπετών και πτηνών. Επίσης τρέφονται με καρπούς και με ρίζες φυτών.

Τα θηλυκά το καλοκαίρι γεννούν 3-4 μικρά μετά από κύηση 4 μηνών. Οι νεαροί σκαντζόχοιροι έχουν μαλακά αγκάθια, τα οποία σταδιακά αντικαθίστανται με σκληρότερα.

Λαογραφικές αναφορές του σκαντζόχοιρου

Στην αρχαία Αίγυπτο, πίστευαν ότι προστάτευε τους νεκρούς. Πολλές απεικονίσεις αυτού του ζώου έχουν πράγματι βρεθεί σε αρκετούς τάφους. Δύο από τους θεούς τους, ο Abâset και ο Temet, συνδέονται με τον σκαντζόχοιρο

Στην αρχαία Ρώμη, ο σκαντζόχοιρος ήταν ένα ζώο μεγάλης σημασίας σε ένα έθιμο που είναι γνωστό μέχρι σήμερα. Κάθε χρόνο στις 2 Φεβρουαρίου, οι αρχαίοι Ρωμαίοι προσπαθούσαν να προβλέψουν την άφιξη της άνοιξης παρατηρώντας τον σκαντζόχοιρο να βγαίνει από το λαγούμι του. Αν ο σκαντζόχοιρος έβλεπε τη σκιά του (και φοβόταν), σήμαινε ότι ο χειμώνας θα διαρκούσε άλλες έξι εβδομάδες. Διαφορετικά, σηματοδοτούσε την άφιξη της άνοιξης. Σήμερα, αυτό το έθιμο γιορτάζεται με την Ημέρα της Μαρμότας, αλλά ο σκαντζόχοιρος ήταν η πηγή του.

Τα Μεσαιωνικά χρόνια, στα βιβλία Bestiaries (Εικονογραφημένα κείμενα που περιέγραφαν πραγματικά και φανταστικά ζώα), υπήρχαν ζώα με χριστιανική, ηθική ή θρησκευτική συμβολική ερμηνεία. Ο μικρός σκαντζόχοιρος εμφανίζεται πολλές φορές. Ωστόσο το χαριτωμένο ζωάκι θεωρήθηκε αντιπαθητικό και το συνέδεσαν με αλληγορική μορφή του Εωσφόρου (!). Στην αγροτική παράδοση θεωρήθηκε κακότυχος και έλεγαν πως κλέβει το γάλα και επιτίθεται στους λαχανόκηπους.

Στην Κέλτικη παράδοση, θεωρούνταν συχνά πλάσματα σοφίας και διορατικότητας. Οι Κέλτες πίστευαν ότι η συμπεριφορά του σκαντζόχοιρου, όπως τα μοτίβα χειμερίας νάρκης, μπορούσε να προβλέψει τον καιρό, καθιστώντας τον σύμβολο διαίσθησης και ετοιμότητας. Η παρουσία του θεωρούνταν υπενθύμιση για την προσοχή και την παρατηρητικότητα.

Στη μυθολογία και την προφορική παράδοση των Καβύλων (του Βερβερικού λαού της ομώνυμης περιοχής στην Αλγερία) ο σκαντζόχοιρος (Inisi ή Inisi amessas) κατέχει μια εξαιρετικά ιδιαίτερη και διφορούμενη θέση, λειτουργώντας κυρίως ως σύμβολο κορυφαίας ευφυΐας, πονηριάς και διπλωματίας. Σε αντίθεση με άλλες παραδόσεις που εστιάζουν μόνο στα αγκάθια του για προστασία, οι Καβύλοι τον θεωρούν τον απόλυτο «στρατηγό» της φύσης.

Στη Χώρα των Βάσκων, στα παιδιά δίνονται δόντια σκαντζόχοιρου ως φυλαχτά (Kutun) για να βοηθήσουν στην οδοντοφυΐα.

Σήμερα είναι προστατευόμενο είδος, και απαγορεύεται το κυνήγι του σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση «απαγορεύεται η καταστροφή του, η μεταφορά του, η φύλαξή του ως κατοικίδιο ή η προσφορά του προς πώληση».

Συμβολισμός του σκαντζόχοιρου:

Συμβολίζει αυτοπροστασία, ευρηματικότητα και δημιουργία υγιών ορίων.

Εναρμόνιση με τους ρυθμούς της Φύσης, μας βοηθά να εκτιμήσουμε τους βιορυθμούς του περιβάλλοντος, την άνεση και τη ζεστασιά του σπιτιού.

Εμπιστοσύνη στη διαίσθησή μας προκειμένου να  προχωρήσουμε σε ένα νέο κεφάλαιο ζωής με τον δικό μας ρυθμό.

Λόγω του ότι πέφτει σε χειμερία νάρκη, συμβολίζει την προσωρινή απόσυρση για ξεκούραση και αποκατάσταση δυνάμεων και ενέργειας.

Αντιπροσωπεύει τον αδύναμο αλλά ανθεκτικό άνθρωπο, ο οποίος επιβιώνει απέναντι σε μεγαλύτερες απειλές όχι με τη βία, αλλά με την εξυπνάδα.

Το μήνυμά του είναι:

Να συνεχίζουμε να απολαμβάνουμε τη ζωή παρά τις δυσκολίες.

Να βρίσκουμε χρόνο για απόσυρση, ξεκούραση.

Να είμαστε δημιουργικοί και ευρηματικοί για να επιβιώσουμε.

Επαφή με τη Φύση, τη Γη, την Δημιουργία, την αρχέγονη ενέργεια.

Προχωράμε αργά, προσεκτικά, παρατηρώντας γύρω μας. 

 

Γενικά, η συνάντηση με έναν σκαντζόχοιρο θεωρείται θετική εμπειρία. Αυτά τα πλάσματα πιστεύεται ότι φέρνουν καλή τύχη, ειδικά αν εμφανίζονται στον κήπο μας. Η παρουσία ενός σκαντζόχοιρου μπορεί να ερμηνευτεί ως σύμβολο ειρήνης και προστασίας, υποδηλώνοντας ότι το σπίτι είναι ένας ασφαλής και φροντισμένος χώρος.

 

Ενα ενδιαφέρον ντοκυμαντέρ

Όλες οι αναρτήσεις μας καθημερινά και στις σελίδες μας

στο facebook https://www.facebook.com/liliansimou.astrolife

στο twitter https://twitter.com/astrolifegr

στο κανάλι μου στο youtube: https://www.youtube.com/channel/UCSrCxZCiHrdYlzze25B_p3Q

Θέματα ψυχολογικής αστρολογίας στο: http://writersgang.com/ (Στήλη: Walking with the stars)

και στο Threads στο https://www.threads.com/@lilian.simou