Η πορεία της αστρολογίας

Η πορεία της αστρολογίας από τους Αρχαίους Πολιτισμούς ως σήμερα

Από την Λένα Αφσαρίδη

. Η αρχή της διαδρομής της Αστρολογίας χάνεται στα βάθη των αιώνων. Θα προσπαθήσουμε να δώσουμε το στίγμα της για τον δυτικό κόσμο και τον κόσμο της Μέσης Ανατολής, καθώς ήδη στην πλευρά της Άπω Ανατολής η Κινέζικη αστρολογία ανθούσε και είχε ένα καταγεγραμμένο σύστημα από το 2697 π.Χ. με την πρώτη επίσημη καταγραφή στην εποχή του Κίτρινου Αυτοκράτορα. Τι συνέβαινε όμως στην δική μας περιοχή;

 

Μεσοποταμία

Η καταγεγραμμένη ιστορία της αστρολογίας ξεκινά από την Μεσοποταμία. όταν ο πρώτος εκεί πολιτισμός θεμελιώθηκε από τους Σουμερίους. Οι Σουμέριοι ήταν ένας εφευρετικός λαός που καθιέρωσε τον πολιτισμό του και είχε βαθιά γνώση της αστρονομίας και των μαθηματικών. Οι γνώσεις που μετέδωσαν στους λαούς που κατέκτησαν (και εξάλειψαν) ήταν τόσο προχωρημένες που στην Μεσοποταμία, η αστρονομία και τα μαθηματικά αναπτύχθηκαν ως αληθινές επιστήμες. Με τον καιρό η Βαβυλώνα έγινε το κέντρο του Μεσοποταμιακού πολιτισμού και οι Βαβυλώνιοι αναφέρονται συχνά ως η πηγή της αστρολογικής γνώσης και της αστρολογικής πρακτικής. Ο τεράστιος αριθμός των αστρονομικών δεδομένων που οι Βαβυλώνιοι συγκέντρωσαν στην πορεία, τέθηκε φυσικά σε αστρολογική χρήση.

Ο πολιτισμός αυτός βασιζόταν σε θρησκευτικό επίπεδο από την μοναρχία και στη συνέχεια, κάθε μέλος της κοινωνίας περιλαμβανόταν στην υπηρεσία ενός Πανθέου. Οι πιο σημαντικές θεότητες ήταν του ουρανού, της ατμόσφαιρας και των νερών της γης. Άλλοι ουράνιοι θεοί ήταν ο θεός της Σελήνης και μία θεά που ταυτιζόταν με τον πλανήτη Αφροδίτη.

Στην Ακκάδ δημιουργείται η πρώτη αστρολογική βιβλιοθήκη, υπό την εποπτεία του τότε βασιλιά, Σάργονα του Πρώτου. Γύρω στο 2000 π.Χ., ο Χαμουραμπί, μεταφέρει τα αρχεία της Βιβλιοθήκης της Ακκάδ, στη Βαβυλώνα και δημιουργούνται ομάδες οργανωμένες ερευνητών, πάντα στα πλαίσια του ιερατείου. Όταν έπεσε η Βαβυλώνα από τους Χετταίους, οι Αιγύπτιοι και οι Χαλδαίοι, ασχολούνται και συνεργάζονται για τις αστρολογικές τους παρατηρήσεις, προωθώντας τη γνώση, ακόμη περισσότερο. Σ’ αυτή τη συνεργασία, ανάγεται και ο πρώτος σχεδιασμός του ζωδιακού κύκλου.

 Ωστόσο, ο πρώτος σημαντικός σταθμός, υπήρξε κατά την βασιλεία του Ασσουρμπανιμπάλ (669 – 625 π.Χ.), φανατικό υποστηρικτή των γραμμάτων και των τεχνών, και βαθύ γνώστη της αστρολογίας. Δημιούργησε στη Νινευή, μία ανεκτίμητης αξίας βιβλιοθήκη και Άγγλοι αρχαιολόγοι, ανακάλυψαν εκεί 25,000 πινακίδες σε πολύ καλή κατάσταση, οι περισσότερες από αυτές, με αναφορές στις αστρολογικές μελέτες. Από τη μελέτη τους, διαπιστώνεται, ότι εκείνη την εποχή, συνέτασσαν ήδη ένα ωροσκόπιο και ο ίδιος ο βασιλιάς έκανε το δικό του ωροσκόπιο.

Με τον θάνατο του Ασσουρμπανιμπάλ, έρχεται και η σταδιακή πτώση των Ασσυρίων και λίγα χρόνια αργότερα, ο Ναβουχοδονόσορας, ενισχύει την αστρολογία και επί των ημερών του, δημιουργείται στη Βαβυλώνα, το πρώτο σύστημα πρόβλεψης με εμφανείς επιρροές από την ελληνική γνώση.

Γνωρίζουμε λίγα πράγματα για τους Βαβυλώνιους αστρολόγους. Ο πιο φημισμένος ήταν ο Βερόσος, ένας Βαβυλώνιος ιερέας στην υπηρεσία του Μαρντάκ. Έζησε τον 3ο αιώνα π.Χ. και φεύγοντας από την Βαβυλώνα, τελικά εγκαταστάθηκε στο νησί της Κω επιβλέποντας τη διδασκαλία της αστρολογίας στους μαθητές. Η Ιπποκράτειος σχολή ιατρικής ήταν επίσης εγκατεστημένη στην Κω.

Άλλοι διάσημοι Βαβυλώνιοι αστρο-ερευνητές ήταν ο Κιντίνου, κατά τον 4ο αιώνα π. Χ. και ο Ναμουριανού γύρω στο 500 π.Χ. Όλοι άσκησαν την αστρολογική έρευνα αν και κανένας πλήρης ζωδιακός κύκλος δεν βρίσκεται στα γλυπτά της εποχής. Οι συνοριακοί λίθοι που χάρασσαν την ιδιοκτησία της γης εκείνα τα χρόνια φανερώνουν ορισμένους από τους ζωδιακούς αστερισμούς. Αξίζει να αναφερθούμε στον Αιγόκερω, ένα γιδόψαρο, που συμβολίζει την ηγεμονία του ουρανίου θεού ΕΑ ή ΕΝΚΙ, πάνω στα νερά της γης. Επίσης περιγράφονται ο Σκορπιός, ο Τοξότης και ο Καρκίνος. Σε Βαβυλωνιακά γλυπτά υπάρχουν εύκολα αναγνωρίσιμα σύμβολα του Ηλίου, της Σελήνης και της Αφροδίτης.

 

Η αστρολογία στην Αίγυπτο

Οι ιερείς της Αιγύπτου είχαν στραφεί στην αστρολογική σπουδή από την τέταρτη χιλιετηρίδα π. Χ. όταν τα δύο αιγυπτιακά βασίλεια ενώθηκαν. Σύμφωνα με τους συγγραφείς θεωρούνταν ότι είχαν μυηθεί στην αστρολογία από τους Χαλδαίους Είχαν βρεθεί ωροσκόπια σε κενοτάφια, σε καλύμματα σε φέρετρα, σε οροφές τάφων και ναών. Κι αυτά επίσης τα ωροσκόπια του νέου έτους. Σκοπός τους ήταν να χρησιμοποιηθούν σαν χάρτες για τις ψυχές των νεκρών, ώστε να τις διευκολύνουν να συναντήσουν τον Ήλιο στο άρμα του την κατάλληλη ώρα. Η μοναδική που έδωσαν στην αστρολογία γνώση των βαβυλωνίων, ήταν ένα Ηλιακό ημερολόγιο. Αυτό ήταν μία βελτιωμένη παρουσίαση του βαβυλωνιακού (στην πραγματικότητα το σύγχρονο ηλιακό ημερολόγιο βασίζεται σ’ αυτή τη γνώση).

Φαίνεται επίσης όταν ρύθμισαν τα δώδεκα σημεία του ζωδιακού κύκλου, προφανώς τον 7ο αιώνα, οι Βαβυλώνιοι έδωσαν το αιγυπτιακό όνομα του Ραμ στον Άρη (ας θυμηθούμε πως σήμερα στην αγγλική γλώσσα το κριάρι-κριός λέγεται ram) και τα αιγυπτιακά ονόματα του θεού με τα ρυάκια και τα δύο ψάρια στους αστερισμούς του Υδροχόου και των Ιχθύων.

Η ελληνική αστρολογία

Ο Θαλής ο Μιλήσιος (639-546 π.Χ.), ο Πυθαγόρας (569-470 π.Χ.), ο Αναξαγόρας (500-428 π.Χ.), ο Πλάτων (429-348 π.Χ.) και ο Εύδοξος (408-355 π.Χ.) ταξίδεψαν όλοι στην Αίγυπτο για να μελετήσουν τα αστρονομικά φαινόμενα, και με τον τρόπο τους ο καθένας χρησιμοποίησε την γνώση αυτή για να κάνει την μελέτη του στην αστρολογία εκτός της αστρονομίας. Ο Θαλής λέγεται ότι είχε προβλέψει την έκλειψη που καθόρισε την έκβαση της μάχης ανάμεσα στους Μήδες και στους Λυδίους τον Μάιο του 585 π.Χ.

Ο Πυθαγόρας ασχολήθηκε με την βαθύτερη διάσταση της αστρολογικής μελέτης στη σχολή του.

Ο Αναξαγόρας αναφέρει στις μελέτες το Ηλιοκεντρικό σύστημα, πολύ πριν ο Πτολεμαίος αναφέρει το λανθασμένο γεωκεντρικό το οποίο και υιοθέτησαν για σχεδόν δύο χιλιετηρίδες. Η αστρολογία έγινε δημοφιλής στην Ελλάδα την εποχή του Μεγάλου Αλεξάνδρου.

Ο Ιπποκράτης χρησιμοποίησε αστρολογικά συμπεράσματα για πρόγνωση ευαισθησιών στην υγεία. Είχε πει μάλιστα ότι «Γιατρός που έχει άγνοια της αστρολογίας, δεν πρέπει να ονομάζεται γιατρός».

Γνωστός περισσότερο έγινε ο γεννημένος στην Αλεξάνδρεια Κλαύδιος Πτολεμαίος τον 2ο μ.Χ. αιώνα με την περίφημη Τετράβιβλο, ένα βιβλίο αναλυτικό που συστηματοποίησε την αστρολογία, χωρίζοντας τους αστερισμούς σε ομάδες τεσσάρων στοιχείων (φωτιά, γη, αέρας, νερό) και τριών ιδιοτήτων (παρορμητική, σταθερή και μεταβλητή) που περιέγραφαν τις λειτουργίες τους. Οι οίκοι του ωροσκοπίου ήταν ακόμη μία μεθοδολογία που ανακαλύφθηκε από τον Πτολεμαίο. Το πρόβλημα όμως ήταν οι εκτιμήσεις που βασίζονται στην γεωκεντρική θεώρηση της ανάλυσης (η γη ως κέντρο του γαλαξία) που δεν βοηθά όπως το σύγχρονο σωστό σύστημα αντίληψης (ο Ηλιος στο κέντρο του γαλαξία). Υπάρχουν διαφορές που θα ήταν καλό να γίνουν διακριτές από τους μελετητές της αστρολογίας και όλα τα συμπεράσματα του Πτολεμαίου να μην υιοθετούνται ως έχουν.

 

Ρωμαϊκή αυτοκρατορία

Οι Ρωμαίοι αυτοκράτορες στήριξαν την αστρολογία και σημαντικοί ερευνητές ανέπτυξαν το δικό τους έργο, όπως ο Πλωτίνος, ο Πορφύριος, ο Ματέρνος και άλλοι.

Η Αστρολογία στα χρόνια του Μεσαίωνα και της Αναγέννησης

Μετά από την πτώση της Ρώμης, η αστρολογία υπέφερε από την ανάπτυξη και καθιέρωση του χριστιανισμού. Τέθηκε υπό κριτική εξέταση από την εκκλησία, πράγμα που ήταν κατανοητό γιατί η νέα θρησκεία έπρεπε να αντιτάξει τη δύναμή της ενάντια στους ειδωλολάτρες αντιπάλους της και στην παλιά γνώση. Αλλά οι γνώμες γύρω από την αστρολογία ήταν τόσο διχασμένες ανάμεσα στους πατέρες της εκκλησίας, όσο και στους Έλληνες.

Η αστρολογία είχε με το μέρος της την Βιβλική αναφορά του Άστρου της Βηθλεέμ που εξήγγειλε τη γέννηση του Σωτήρα και στο τέλος, οι προσπάθειες των κληρικών κάτω από την ηγεμονία του Αγίου Αυγουστίνου κατάφεραν να υπερισχύσουν. Η αστρολογία σκεπάστηκε με προλήψεις και κάποιοι από εκείνους που την εξασκούσαν εμπλάκηκαν σε σκοτεινές και διαφορετικές μεθοδεύσεις, όπως η μαγεία.

Υπάρχει βέβαια και η κατ΄ εξακολούθηση μείωση του κύρους της με τις διώξεις του Μεσαίωνα, όπου κάθε ελεύθερο μυαλό, στο Βυζάντιο ή στην Παπική εκκλησία, κατηγορείτο πως ήταν μπλεγμένο με μαγεία και άλλα σκοτεινά κίνητρα. Έτσι κατά την περίοδο εκείνη καμία πρόοδος επιστημονική και αστρολογική δεν αναπτύχθηκε και υπέφερε από την αμφίβολη υπόληψη στην Ευρώπη μέχρι τον ερχομό της Αναγέννησης.

Στην Αναγέννηση πλέον η δίψα για γνώση άνθισε στην Ευρώπη και αυτό απέβη προς όφελος της αστρονομίας, περισσότερο από της αστρολογίας, γιατί τα επόμενα χρόνια ξεκίνησε η μεγάλη επιστημονική επανάσταση. Η θεωρία του Κοπέρνικου που απέδειξε ότι η γη γυρίζω γύρω από τον Ήλιο και όχι το αντίθετο όπως υποστήριζαν ο Αριστοτέλης και άλλοι στο παρελθόν, ήταν μία μεγάλη ανατροπή. Σανίδα σωτηρίας των γνώσεων τόσων χιλιετηρίδων, βρίσκεται στους Άραβες, οι οποίοι διέσωσαν ό,τι μπορούσαν και ανέπτυξαν τη μαθηματική σκέψη.

Μόνο μετά το 1200, ξεκίνησε δειλά – δειλά η επιστροφή της γνώσης στη Μεσαιωνική Ευρώπη, καθώς η εκκλησία ασχολείτο με τις σταυροφορίες και υπήρχε λιγότερη καταπίεση της ελεύθερης σκέψης, χωρίς να σημαίνει ότι δεν υπήρχαν διώξεις. Τότε, φιλόσοφοι όπως ο Θωμάς ο Ακινάτης, ο Μέγας Αλβέρτος και ο Ρογήρος ο Βάκωνας, ασχολούνται με την αστρολογία. Άλλοι γνωστοί, όπως ο Καμπάνους (γιατρός και εφημέριος), ο Ρεγκιομοντάνους (καθηγητής της Αστρονομίας), ο Κοπέρνικος, ο Παράκελσος (γιατρός και αλχημιστής), ο Νοστράδαμος (γιατρός, αστρολόγος) και πολλοί άλλοι προσέφεραν στην άνοδο της αστρολογίας, μέσω των επιστημονικών τους παρατηρήσεων.

Μετά την Αναγέννηση Μεγαλύτερα και καλύτερα τηλεσκόπια κατασκευάστηκαν από τον 17ο αιώνα και μετά.

Περισσότεροι και λεπτομερέστεροι ουράνιοι χάρτες μπορούσαν να σχεδιαστούν πλέον. Οι επιστημονικές γνώσεις διευρύνονταν στο αστρονομικό πεδίο, η κοινή γνώμη όμως με την επιρροή των επιστημονικών κύκλων γινόταν όλο και πιο εχθρική προς την δίδυμη αδελφή της αστρονομίας, την αστρολογία.

Λόγιοι, όπως ο Δάντης, ο Σαίξπηρ, ο Μίλτων, έχουν συχνές αναφορές στο έργο τους βασισμένες σε αστρολογικά στοιχεία. Ο Κέπλερ, σύγκρινε τις θεωρίες του Πτολεμαίου, του Κοπέρνικου και του Μπράχε και εξέδωσε τους νόμους του και ήταν ο ίδιος Αυτοκρατορικός Αστρολόγος και Αστρονόμος. Ο Γαλιλαίος, σύγχρονος του Κέπλερ, κατασκεύασε τα πρώτα τηλεσκόπια και έκανε πέραν των αστρονομικών και αστρολογικές μελέτες, όπως φαίνεται στα βιβλία του.

Ο Λίλλυ, ένας χαρισματικός αστρολόγος (1602 -1681), έκανε σημαντικές προβλέψεις και εξέδωσε το βιβλίο του «Αστρολογία», θεωρείται δε πατέρας του κλάδου της Ωριαίας. Το 1666, κλήθηκε να παρουσιαστεί και να καταθέσει για το τι γνώριζε για τη μεγάλη πυρκαϊά του Λονδίνου, την οποία είχε με ακρίβεια προβλέψει, στη Βουλή των Κοινοτήτων. Απαλλάχθηκε από κάθε συνενοχή από το συμβάν.

Ο Κάλπεπερ, γιατρός και βοτανολόγος, χρησιμοποίησε τις αστρολογικές του γνώσεις και είπε «Μόνο οι αστρολόγοι είναι κατάλληλοι για να σπουδάσουν ιατρική και ένας γιατρός χωρίς αστρολογία, είναι σαν μία λυχνία χωρίς λάδι».

Σήμερα…

Στην σύγχρονη εποχή, η αστρολογία φαίνεται να περνά μία φάση εξελικτική και για πρώτη φορά προσελκύει το ενδιαφέρον των επιστημόνων. Έχουν ανακαλυφθεί νέες γνώσεις γύρω από το σύμπαν, θεωρίες απορρίφθηκαν από τη στιγμή που πάτησε ο άνθρωπος στην Σελήνη. Τα σύγχρονα μέσα έχουν δώσει νέα ώθηση σε παρατηρήσεις, μελέτες και διευρύνεται ο τομέας αυτός γρήγορα και δυναμικά.

Κλασικοί επιστήμονες-ερευνητές, όπως το ζεύγος Γκωγκλέν, από τις στατιστικές τους μελέτες από πολέμιοι έγιναν υπέρμαχοι της αστρολογίας, μέσα όμως από μία σωστή και σοβαρή προσέγγιση. Η αστρολογία απέκτησε νέα μορφή μέσα από την ψυχολογική της διερεύνηση, αντιμετωπίζοντας τον άνθρωπο πλέον ολιστικά (πνεύμα, ψυχή και σώμα). Πολλοί, περισσότερο ή λιγότερο γνωστοί επιστήμονες, συνέχισαν στη πάροδο του χρόνου, και φθάνουμε στον αιώνα μας, του οποίου πατέρας, πιστεύω δίκαια θεωρείται ο Αλαν Λίο, ακούραστος ερευνητής και συγγραφέας πολλών βιβλίων, όπου η προσωπική προσέγγιση την ανάλυση του χαρακτήρα του ενδιαφερομένου έγινε με ευαισθησία.

Ενώ, την ίδια περίπου εποχή, ο Ντέην Ρούντγιαρ, πτυχιούχος της φιλοσοφίας, μουσικοσυνθέτης, ζωγράφος και συγγραφέας, συνέδεσε την αστρολογία με τη ψυχολογική ανάλυση και εξέδωσε την αξιόλογη μελέτη «Η Αστρολογία της Προσωπικότητας». Θεμελιώνεται η ψυχολογική αστρολογική προσέγγιση.

Στη σύγχρονη εποχή, η πληροφορική, βοηθά στη στατιστική έρευνα και την ακρίβεια των υπολογισμών και έδωσε νέα ώθηση, κυρίως σε μελέτες πάνω στην αστρο-χαρτο-γραφία και την Κοσμοβιολογία.

 Στις 20 Μαρτίου εορτάζουμε την Παγκόσμια Ημέρα της Αστρολογίας.

 

Όλες οι αναρτήσεις μας καθημερινά και στις σελίδες μας

στο facebook https://www.facebook.com/pages/Lilian-Simou-Astrolife/

στο twitter https://twitter.com/astrolifegr

και στο google+ https://plus.google.com/u/0/105197655252970962131/posts

Το μήνυμα της ημέρας πρώτη παρουσίαση στο: http://kissmygrass.gr/